
Dziś tereny byłego obozu są jedynie rozległą przestrzenią porośniętą trawą i drzewami. Dla mieszkańców Krakowa pełnią funkcję rekreacyjną i wypoczynkową, a po tragicznych wydarzeniach i tysiącach ludzi, którzy ponieśli tam śmierć, praktycznie nie ma śladu. Projekt “KL Plaszow”. Historia, która łączy. będąc finalizacją warsztatów prowadzonych przez Muzeum Krakowa i Muzeum KL Plaszow, jest zwróceniem się młodego pokolenia ku przeszłości, ale i gestem ku przyszłości. Pragniemy szerzyć wiedzę i pamięć o tych, którzy nie mają już głosu. Podać dłoń historii i wydostać ją zza ściany niepamięci.
Krótko o historii
Niemiecki nazistowski obóz pracy przymusowej utworzony został w październiku 1942 r. w Krakowie na obszarach dwóch dawnych cmentarzy żydowskich, jako jeden z trzech założonych przez władze niemieckie III Rzeszy na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Przeznaczony był dla kilku tysięcy więźniów, głównie Żydów ze zlikwidowanego w marcu 1943 r. krakowskiego getta.
W lipcu 1943 r. Niemcy na terenie obozu utworzyli obóz pracy wychowawczej dla Polaków. Przetrzymywano w nim mieszkańców Krakowa oraz ofiary pacyfikacji miejscowości podkrakowskich.
W styczniu 1944 r. teren został przekształcony w obóz koncentracyjny (Konzentrationslager Plaszow bei Krakau – KL Plaszow). W szczytowym okresie liczba więźniów wynosiła ok. 25 tys., a na jego terenie (80 ha) znajdowało się ok. 200 obiektów. W sierpniu rozpoczęła się likwidacja obozu. 14 stycznia 1945 r. ostania grupa około 600 więźniów KL Plaszow wyruszyła pieszo w kierunku Auschwitz-Birkenau. Od 18 stycznia do października 1945 r. na terenie obozu stacjonowała Armia Czerwona, pustosząc poobozowy teren.
Szacuje się, że przez cały okres funkcjonowania obozu więziono w nim około 35 tysięcy osób, a liczba ofiar wynosiła około 6 tysięcy.
Na terenie obozu mieściły się dwa kamieniołomy, z których wydobywano wapień służący do budowy obozowej infrastruktury. Była to najcięższa z prac obozowych. To właśnie morderczy trud i spracowane dłonie więźniów stały się dla nas symbolem pamięci o tym tragicznym miejscu i ludziach, które ono pochłonęło.
informacje zaczerpnięte z materiałów Muzeum Krakowa i Muzeum KL Plaszow
Chwycić wczoraj, uświadomić dziś, zachować dla jutra
Historia obozu KL Plaszow jest jednym z wielu przykładów, jak łatwo jest zapomnieć o przeszłości, pogrzebać to, co nieprzyjemne i bolesne, by żyć jakby nigdy nie miało miejsca. Niegdyś przynoszące śmierć i zagładę, dziś miejsce to jest pełne beztroski i nieświadomości. Niewielu wie, a tylko garstka pamięta z własnego doświadczenia zło, którego doświadczyły tysiące. W obowiązku kolejnych pokoleń leży poszukiwanie prawdy i pielęgnowanie pamięci.
Naszą odpowiedzią na niepamięć jest umieszczona na terenie obozu instalacja z gipsowych odlewów dłoni, niejako "pomnik" przełamujący barierę pomiędzy przeszłością a teraźniejszością. Z jednej strony dłonie są głównym narzędziem pracy fizycznej, upamiętniają przede wszystkim miejsce morderczego wyiłku, którym bez wątpienia był obóz KL Plaszow. Z drugiej strony natomiast, wychodzące ze ściany "podają do nas rękę", są mostem między czasami, symbolem pamięci i człowieczeństwa.
Jesteśmy świadomi, że instalacja z biegiem czasu będzie niszczeć i tracić na atrakcyjności. Uznajmy to za jej element składowy. Niech stanie się metaforą pamięci, która z czasem zanika i “kruszy się” pod wpływem czasu. Zostanie to, co dał nam proces twórczy i przekazywanie innym wiedzy o historii tego miejsca. Trwały będzie także zapis multimedialny, dostępny dla przyszłych
pokoleń.
Zrealizowaliśmy również film, będący krótkim spacerem po najważniejszych miejscach obozu KL Plaszow, po których oprowadza Kamil Karski (przedstawiciel Muzeum KL Plaszow).
Krok po kroku
Czynnikiem początkowym oraz napędowym projektu były warsztaty organizowane przez Muzeum Krakowa i Muzeum KL Plaszow dla młodzieży licealnej, mające na celu szerzenie wiedzy i pamięci o obozie KL Plaszow oraz rozwijające w sferze twórczo-praktycznej (fotografia, film, sztuki plastyczne). Nasz projekt jest jednym z kilku realizowanych w tym roku w ramach warsztatów “KL Plaszow” Historia, która łączy. i jednym z dwóch reprezentujących VI Liceum Ogólnokształcące.
Instalacją oraz towarzyszącą jej szeroką dokumentacją fotograficzno-filmową, pragniemy zrealizować wszystkie postawione sobie pierwotnie cele: realny wpływ na zachowanie pamięci o historycznym miejscu i związanymi z nim ludźmi, dotarcie do szerokiej liczby odbiorców w każdym wieku, nie przytłaczającą, ale prostą w odbiorze i atrakcyjną formę realizacji.
Największym celem i korzyścią, jaką osiągnęliśmy dzięki realizacji projektu jest jednak to, co zostało w nas. Dzięki możliwości pracy z wieloma różnymi osobami przy wykonywaniu gipsowych odlewów czy filmu pamięć na nowo ożyła i zmotywowała nas do dalszego działania. Połączyliśmy się, by dać historii głos, a to ona dała go nam.
Realizacja instalacji i odlewów:
Gabriela Woźniak
Marcin Kamiński
Dłoni do wykonania
odlewów użyczyli:
Paweł Kost
Kamil Wądolny
Jakub Borkowski
Marcin Kamiński
Gabriela Woźniak
Karolina Woźniak
Dominika Oryńska-Woźniak
Rafał Woźniak
Zuzanna Woźniak
Władysław Woźniak
Marek Oryński
Szkice koncepcyjne i logo:
Joanna Kost
Relacja fotograficzna:
Gabriela Woźniak
Marcin Kamiński
Katarzyna Bednarczyk
Realizacja filmu:
Jakub Borkowski
Marcin Kamiński
Tekst:
Gabriela Woźniak
Pomoc merytoryczna:
Kamil Karski
Justyna Kuśnierzowska
Współfinansowane przez:
Fundację Edukacyjną Nausika w ramach projektu „Latająca Kawiarnia”, realizowanego ze środków Europejskiego Korpusu Solidarności
Radę Rodziców VI Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie

Dziś tereny byłego obozu są jedynie rozległą przestrzenią porośniętą trawą i drzewami. Dla mieszkańców Krakowa pełnią funkcję rekreacyjną i wypoczynkową, a po tragicznych wydarzeniach i tysiącach ludzi, którzy ponieśli tam śmierć, praktycznie nie ma śladu. Projekt “KL Plaszow”. Historia, która łączy. będąc finalizacją warsztatów prowadzonych przez Muzeum Krakowa i Muzeum KL Plaszow, jest zwróceniem się młodego pokolenia ku przeszłości, ale i gestem ku przyszłości. Pragniemy szerzyć wiedzę i pamięć o tych, którzy nie mają już głosu. Podać dłoń historii i wydostać ją zza ściany niepamięci.
Krótko o historii
Niemiecki nazistowski obóz pracy przymusowej utworzony został w październiku 1942 r. w Krakowie na obszarach dwóch dawnych cmentarzy żydowskich, jako jeden z trzech założonych przez władze niemieckie III Rzeszy na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Przeznaczony był dla kilku tysięcy więźniów, głównie Żydów ze zlikwidowanego w marcu 1943 r. krakowskiego getta.
W lipcu 1943 r. Niemcy na terenie obozu utworzyli obóz pracy wychowawczej dla Polaków. Przetrzymywano w nim mieszkańców Krakowa oraz ofiary pacyfikacji miejscowości podkrakowskich.
W styczniu 1944 r. teren został przekształcony w obóz koncentracyjny (Konzentrationslager Plaszow bei Krakau – KL Plaszow). W szczytowym okresie liczba więźniów wynosiła ok. 25 tys., a na jego terenie (80 ha) znajdowało się ok. 200 obiektów. W sierpniu rozpoczęła się likwidacja obozu. 14 stycznia 1945 r. ostania grupa około 600 więźniów KL Plaszow wyruszyła pieszo w kierunku Auschwitz-Birkenau. Od 18 stycznia do października 1945 r. na terenie obozu stacjonowała Armia Czerwona, pustosząc poobozowy teren.
Szacuje się, że przez cały okres funkcjonowania obozu więziono w nim około 35 tysięcy osób, a liczba ofiar wynosiła około 6 tysięcy.
Na terenie obozu mieściły się dwa kamieniołomy, z których wydobywano wapień służący do budowy obozowej infrastruktury. Była to najcięższa z prac obozowych. To właśnie morderczy trud i spracowane dłonie więźniów stały się dla nas symbolem pamięci o tym tragicznym miejscu i ludziach, które ono pochłonęło.
informacje zaczerpnięte z materiałów Muzeum Krakowa i Muzeum KL Plaszow
Chwycić wczoraj, uświadomić dziś, zachować dla jutra
Historia obozu KL Plaszow jest jednym z wielu przykładów, jak łatwo jest zapomnieć o przeszłości, pogrzebać to, co nieprzyjemne i bolesne, by żyć jakby nigdy nie miało miejsca. Niegdyś przynoszące śmierć i zagładę, dziś miejsce to jest pełne beztroski i nieświadomości. Niewielu wie, a tylko garstka pamięta z własnego doświadczenia zło, którego doświadczyły tysiące. W obowiązku kolejnych pokoleń leży poszukiwanie prawdy i pielęgnowanie pamięci.
Naszą odpowiedzią na niepamięć jest umieszczona na terenie obozu instalacja z gipsowych odlewów dłoni, niejako "pomnik" przełamujący barierę pomiędzy przeszłością a teraźniejszością. Z jednej strony dłonie są głównym narzędziem pracy fizycznej, upamiętniają przede wszystkim miejsce morderczego wysiłku, którym bez wątpienia był obóz KL Plaszow. Z drugiej strony natomiast, wychodzące ze ściany "podają do nas rękę", są mostem między czasami, symbolem pamięci i człowieczeństwa.
Jesteśmy świadomi, że instalacja z biegiem czasu będzie niszczeć i tracić na atrakcyjności. Uznajmy to za jej element składowy. Niech stanie się metaforą pamięci, która z czasem zanika i “kruszy się” pod wpływem czasu. Zostanie to, co dał nam proces twórczy i przekazywanie innym wiedzy o historii tego miejsca. Trwały będzie także zapis multimedialny, dostępny dla przyszłych pokoleń.
Krok po kroku
Czynnikiem początkowym oraz napędowym projektu były warsztaty organizowane przez Muzeum Krakowa i Muzeum KL Plaszow dla młodzieży licealnej, mające na celu szerzenie wiedzy i pamięci o obozie KL Plaszow oraz rozwijające w sferze twórczo-praktycznej (fotografia, film, sztuki plastyczne). Nasz projekt jest jednym z kilku realizowanych w tym roku w ramach warsztatów “KL Plaszow” Historia, która łączy. i jednym z dwóch reprezentujących VI Liceum Ogólnokształcące.
Instalacją oraz towarzyszącą jej szeroką dokumentacją fotograficzno-filmową, pragniemy zrealizować wszystkie postawione sobie pierwotnie cele: realny wpływ na zachowanie pamięci o historycznym miejscu i związanymi z nim ludźmi, dotarcie do szerokiej liczby odbiorców w każdym wieku, nie przytłaczającą, ale prostą w odbiorze i atrakcyjną formę realizacji.
Największym celem i korzyścią, jaką osiągnęliśmy dzięki realizacji projektu jest jednak to, co zostało w nas. Dzięki możliwości pracy z wieloma różnymi osobami przy wykonywaniu gipsowych odlewów czy filmu pamięć na nowo ożyła i zmotywowała nas do dalszego działania. Połączyliśmy się, by dać historii głos, a to ona dała go nam.
Realizacja instalacji i odlewów:
Gabriela Woźniak
Marcin Kamiński
Dłoni do wykonania
odlewów użyczyli:
Paweł Kost
Kamil Wądolny
Jakub Borkowski
Marcin Kamiński
Gabriela Woźniak
Karolina Woźniak
Dominika Oryńska-Woźniak
Rafał Woźniak
Zuzanna Woźniak
Władysław Woźniak
Marek Oryński
Szkice koncepcyjne i logo:
Joanna Kost
Relacja fotograficzna:
Gabriela Woźniak
Marcin Kamiński
Katarzyna Bednarczyk
Realizacja filmu:
Jakub Borkowski
Marcin Kamiński
Tekst:
Gabriela Woźniak
Pomoc merytoryczna:
Kamil Karski
Justyna Kuśnierzowska
Współfinansowane przez:
Fundację Edukacyjną Nausika w ramach projektu „Latająca Kawiarnia”, realizowanego ze środków Europejskiego Korpusu Solidarności
Radę Rodziców VI Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie